Podstawowy (domyślny) sposób ustalania zaliczek na podatek dochodowy został przewidziany w art. 25 ust. 1 ustawy o CIT. Polega on na ustalaniu zaliczek rzeczywistych tj. obliczanych na podstawie dochodu do opodatkowania faktycznie uzyskanego od początku danego roku podatkowego. Tego sposobu odprowadzania zaliczek się nie wybiera, co oznacza, że jeśli podatnik nie wybierze innej formy wpłaty zaliczek, ma do niego zastosowanie właśnie ta metoda. Alternatywą dla zaliczek rzeczywistych, opłacanych kwartalnie lub miesięcznie, są zaliczki w formie uproszczonej wpłacane w tej samej kwocie co miesiąc. Podatnicy wybierający zaliczki uproszczone muszą pamiętać o zaznaczeniu w CIT-8 rocznym, informując w ten sposób o stosowaniu tej preferencji, w formularzu nr 34 jest to pozycja 29.

Dzięki zaliczkom uproszczonym dział finansowy przedsiębiorstwa odciążony jest od konieczności wyliczenia co miesiąc rzeczywistego dochodu, ale stosowanie zaliczek uproszczonych wymaga czujności. Przykładowo, wybór uproszczonej formy wpłacania zaliczek w 2026 roku powinien zostać potwierdzony dokonanymi wpłatami, a jeśli podatnik zaliczkę za styczeń nie wpłacił w ustawowym terminie do 20 lutego, to nie można uznać, że dokonał wyboru rozwiązania wskazanego w art. 25 ust. 6 ustawy o CIT. Nie zmieni tego fakt, że zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych zostaną wpłacone wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

Celem obliczania uproszczonych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w 2026 r. jako „podatek należny wykazany w zeznaniu”, o którym mowa w art. 25 ust. 6 ustawy o CIT jednostka powinna przyjąć jako podstawę podatek należny po odliczeniach z 2024 roku. Oznacza to, że stosowanie uproszczonych form wpłaty zaliczek nie jest możliwe w stosunku do podatników, którzy po raz pierwszy podjęli działalność w roku poprzedzającym rok podatkowy lub w roku podatkowym.

Przed podjęciem decyzji o wyborze zaliczki uproszczonej warto zaprognozować dochody. Może się okazać, że podatnik płaci co miesiąc uproszczone zaliczki a wynik w roku podatkowym wskazuje na stratę i niepotrzebnie nadpłaca podatek. Zaliczki uproszczone są dobrym rozwiązaniem dla firm o stabilnej sytuacji finansowej, z corocznie wykazywanym dochodem, które nie planują obniżyć go o stratę podatkową z lat ubiegłych czy ulgi podatkowe.

Przepisy nie wprowadzają żadnych dodatkowych warunków uprawniających do stosowania w CIT zaliczek w formie uproszczonej. W szczególności, skorzystanie z tej formy wpłacenia zaliczek nie zostało uzależnione od struktury przychodów (dochodów) osiąganych przez podatnika, nie ma znaczenia, jaką stawkę CIT podatnik stosuje w celu kalkulacji podatku należnego i/lub z jakich ulg lub preferencji podatkowych podatnik korzysta. Stanowisko to potwierdza m.in. Dyrektor KIS w interpretacji z 5 kwietnia 2024 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4010.99.2024.1.MBD.

Jeśli w latach ubiegłych podatnik stosował niższą stawkę podatku – 9% ze względu na status małego podatnika, a w kolejnych latach przekroczył próg, to zaliczki uproszczone może mieć niższe ze względu na przyjęcie jako podstawy podatku należnego płaconego dwa lata wstecz według stawki obniżonej. Później jednak w zeznaniu rocznym musi się liczyć ze sporą dopłatą podatku.

Im dłużej podatnik prowadzi działalność tym częściej wybiera zaliczki uproszczone, dzięki czemu zaoszczędza czas i zmniejsza ryzyko dopłat odsetek – urząd skarbowy nie naliczy mu odsetek od zaniżonej zaliczki jak przy płatności klasycznej, rzeczywistej zaliczki. Podatnik płaci stałą kwotę niezależnie od wysokości dochodu. Pozytywy jak widać dominują, tym bardziej że wybór zaliczek nie rodzi ryzyka dla podatników.

dr Małgorzata Rzeszutek
doradca podatkowy

Bony, które emitują firmy. są weryfikowane poprzez sprawdzenie, czy w momencie emisji znana jest stawka podatku VAT. Rozróżnienie bonu jednego przeznaczenia od bonu różnego przeznaczenia związane jest z odmiennym traktowaniem tych bonów w świetle podatku VAT. Istotne jest, czy w momencie emisji bonu dostępnych jest wystarczająco dużo informacji, by stwierdzić, gdzie ma nastąpić opodatkowanie podatkiem VAT i z jaką stawką podatku VAT, w związku z dostawą towarów lub świadczeniem usług, na które bon ostatecznie zostanie wymieniony. Nabiera to również istotności w związku z obowiązkowym KSeF i koniecznością wystawienia faktury ustrukturyzowanej.

Gdy powyższe dane są możliwe do określenia, tj. w momencie emisji bonu można określić miejsce opodatkowania (miejsce dostawy towarów lub świadczenia usług) oraz podatek VAT należny, to mamy do czynienia z bonem jednego przeznaczenia. Za bony jednego przeznaczenia będą więc uznane bony, w przypadku których w momencie ich emisji wiadomo już, w jakim państwie członkowskim należałoby odprowadzić należny podatek VAT z tytułu dostawy towarów/świadczenia usług, których dotyczy bon, wiadomo też, jaka jest kwota należnego podatku. Przykładowo są to bony hotelowe, vouchery na zajęcia sportowe, itp.

W pozostałych przypadkach, tj., gdy nie można ustalić miejsca opodatkowania w momencie emisji bonu lub nie jest znana kwota podatku VAT należnego, bądź gdy nie są znane obie te informacje, mamy do czynienia z bonami różnego przeznaczenia. Transfer bonów stanowiących bony różnego przeznaczenia, o których mowa w art. 2 ust. 44 ustawy VAT, mając na uwadze brzmienie art. 8b ust. 1 ustawy, nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT, a więc nie będzie również wymagał wystawienia faktury ustrukturyzowanej w KSeF.

W odniesieniu do obowiązku podatkowego dla bonów różnego przeznaczenia zastosowanie będą miały zasady ogólne wynikające z powołanego art. 19a ust. 1 ustawy, czyli podatek stanie się wymagalny w miesiącu dokonania dostawy towaru lub wykonania usługi i co do zasady powinien zostać rozliczony za ten okres rozliczeniowy w JPK.

Mimo jednak tego, że transakcja związana z bonem różnego przeznaczenia opodatkowana jest dopiero przy ostatecznym dostarczeniu towaru lub usługi, to dystrybucja tych bonów na zasadach handlowych sama w sobie stanowi świadczenie usługi podlegającej opodatkowaniu, niezależnej od dostawy towaru lub usługi, których te bony dotyczą. Gdy dystrybutor sprzedaje bony różnego przeznaczenia, marża osiągnięta z tytułu ich sprzedaży traktowana jest jako wynagrodzenie za usługi dystrybucji podlegające opodatkowaniu stosownie do art. 8b ust. 2 ustawy VAT, a więc wymaga wystawienia faktury i wczytania jej do KSeF.

Bony stanowią więc dla podatników nadal wyzwanie, najważniejsza jest właściwa dokumentacja i przeznaczenie bonu. Przy fakturowaniu bonu jednego przeznaczenia najlepiej wpisać w nazwie – bon SPV, tak aby organ nie miał wątpliwości co do ujęcia jego w prawidłowym miesiącu/kwartale w JPK podatnika.

dr Małgorzata Rzeszutek

doradca podatkowy

Przedsiębiorcy prowadzący KPiR w 2026 roku, niezależnie od tego, czy wybrali formę opodatkowania: podatek liniowy czy skalę podatkową, będą musieli wysyłać plik JPK KPiR wraz z zeznaniem rocznym PIT po raz pierwszy razem w kwietniu 2027 roku. Zapisy w książce mogą być dokonywane nadal na podstawie m.in. dowodów wewnętrznych, jeśli są one właściwie wystawione.

Co do zasady dokumentem będącym podstawą do ujęcia operacji gospodarczych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów powinna być faktura bądź rachunek, o których mowa w § 6 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z dnia 6 września 2025 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Jednak za dowody księgowe uznaje się również:

1) noty księgowe, sporządzone w celu skorygowania zapisu dotyczącego zdarzenia gospodarczego, wynikającego z dowodu obcego lub własnego, otrzymane od kontrahenta podatnika lub przekazane kontrahentowi;

2) dowody opłat pocztowych i bankowych;

3) inne dowody opłat, w tym dokonywanych na podstawie książeczek opłat.

Trzeba pamiętać o wskazaniu daty wystawienia dowodu oraz daty lub okresu dokonania zdarzenia gospodarczego, którego dowód dotyczy, z tym że jeżeli data dokonania zdarzenia gospodarczego odpowiada dacie wystawienia dowodu, wystarcza podanie jednej daty.

W przypadku delegacji pracowniczych dowody wewnętrzne powinny zawierać co najmniej personalia pracownika, cel podróży, nazwę miejscowości docelowej, liczbę godzin i dni przebywania w podróży służbowej (data i godzina wyjazdu oraz powrotu), stawkę i wartość przysługujących diet. Opis dowodu wewnętrznego będzie widoczny w kolumnie 8 w PKPiR.

Bardzo istotne jest zwrócenie uwagi na dowody wewnętrzne przy ewidencjonowaniu przychodów, np. wynikających z miesięcznych raportów prowizji. Zapisy w księdze dotyczące przychodów ze sprzedaży są dokonywane na podstawie wystawionego na koniec dnia dowodu wewnętrznego, w którym w jednej kwocie jest wykazana wysokość tych przychodów za dany dzień, albo prowadzonego zestawienia sprzedaży (ewidencji sprzedaży) – w przypadku przychodów, które nie są dokumentowane fakturami lub raportami fiskalnymi.

Warto do celów wewnętrznych już w trakcie roku wygenerować roboczy plik JPK KPiR, aby ocenić, jak system zaczytał wpisy w ciągu roku i jak wykazywane są dowody wewnętrzne przychodowe i kosztowe w nowym pliku. Każdy dowód wewnętrzny powinien mieć w pliku zachowaną chronologię i ciągłość numeracji. Opis dowodu wewnętrznego powinien określić zasadność kwalifikacji do danego miesiąca do wyliczenia dochodu, np. amortyzacja za marzec, czynsz za styczeń, itp. Plik JPK PKPiR będzie powiązany z drugim plikiem wysyłanym obowiązkowo – JPK ŚT (Środki trwałe), a więc szczególnie amortyzacja wprowadzana dowodem wewnętrznym będzie musiała być zgodna z tą wprowadzoną dla środka trwałego/WNiP w drugim pliku.

Rok 2026 będzie wymagał od podatników jeszcze większej weryfikacji zapisów niż dotychczas. Faktury ustrukturyzowane w KSeF, wysyłka rocznego PIT wraz z dwoma plikami JPK oraz roczny ZUS DRA jako naczynia połączone muszą wykazywać zgodne kwoty wynikające z wprowadzonych operacji do KPiR.

dr Małgorzata Rzeszutek

doradca podatkowy

Spółki, które stosowały estoński CIT w okresie od 2022 do 2025 roku, będą podejmować decyzje przy składaniu CIT-8E za 2025 rok, czy kontynuują rozliczenie w formie zryczałtowanego podatku, czy wracają na zasady ogólne. Jeśli zdecydują się powrócić do klasycznego rozliczenia podatku od dochodu, wówczas w CIT-8E za 2025 rok powinny zaznaczyć w części B.3, że rezygnują z opodatkowania estońskim od 2026 roku.

Po wyjściu z estońskiego CIT podatnicy powinni podjąć decyzję, czy wypłacają dywidendę z przedziału 2022-2025, czy na razie zyski zostawiają w spółce, prezentując je jako niepodzielone na kapitałach zapasowych/rezerwowych w księgach rachunkowych.

System opodatkowania Estońskim CIT nie przewiduje konieczności opodatkowania zysków osiągniętych w reżimie opodatkowania estońskim CIT przy rezygnacji z niego. Przepisy dodatkowo wskazują konieczność opodatkowania środków wykazanych jako zysk osiągnięty w okresie opodatkowania estońskim CIT jedynie w razie ich późniejszej wypłaty – rozdysponowania dochodu z tytułu zysku netto. 

Oznacza to, że nie trzeba płacić podatku na wyjściu z systemu, póki nie wypłaci się zysku w formie dywidendy. Tym samym, jeżeli zysk jest reinwestowany albo zatrzymywany w spółce i nie jest wypłacany do wspólników, to podatku nadal nie ma, mimo że spółka nie jest już podatnikiem estońskiego CIT.

Ryczałt od dochodu z tytułu zysku netto należy wpłacić do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po ostatnim roku opodatkowania ryczałtem (w drodze wyboru) lub do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym dokonano dystrybucji zysku netto wypracowanego w okresie opodatkowania ryczałtem. Termin ten uzależniony jest od decyzji spółki co do zapłaty podatku w całości po utracie prawa do ryczałtu albo od terminu rozdysponowania (wypłaty lub innej formy jego dystrybucji) tego dochodu. Dochód ten podlega więc opodatkowaniu według stawki, o której mowa w art. 28o ustawy o CIT, właściwej w momencie ustalania dochodu z tytułu zysku netto, tj. w ostatnim roku opodatkowania ryczałtem, niezależnie od:

– okresu, za który był wypłacany zysk;

– statusu w roku podjęcia uchwały;

– statusu w momencie wypłaty.

Natomiast ustalona na podstawie przepisów o rachunkowości strata powstała w poszczególnych latach opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek nie stanowi przedmiotu opodatkowania estońskim CIT, także po zakończeniu korzystania z tej formy opodatkowania. Istotny jest tylko zysk, ustalony na podstawie przepisów o rachunkowości, który stanowi podstawę ustalenia dochodu, o którym mowa w art. 28m ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, jako przedmiotu opodatkowania CIT estońskim.

Efekt jest taki, że nie można uniknąć opodatkowania zysków, może nawet po wielu latach po wyjściu z reżimu estońskiego CIT podatnik będzie musiał zapłacić podatek. Struktura JPK KR PD, którą co roku będą wysyłać podatnicy, umożliwi organom podatkowym szybkie wychwycenie, w którym roku była wypłata zysków i sprawdzenie czy był wpłacony podatek.

dr Małgorzata Rzeszutek

doradca podatkowy

Podatnicy, którzy w 2026 roku świadczą usługi najmu długoterminowego samochodów osobowych, muszą przeanalizować przepisy odnoszące się do nowych limitów kwalifikacji odpisów amortyzacyjnych do kosztów podatkowych.

Jeśli:

• nabyte (kupione) pojazdy są samochodami osobowymi w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych/prawnych,
• stanowią środki trwałe ujęte przez podatnika w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,
• są przeznaczone wyłącznie do odpłatnego wykorzystywania na podstawie umowy najmu, przedmiotem działalności podatnika jest wynajem długoterminowy samochodów osobowych,

to spełnione są warunki do wyłączenia z limitu kosztu uzyskania przychodów w tym zakresie. Odpisy amortyzacyjne od tych samochodów podatnik może ujmować w podatkowych kosztach w pełnej wysokości – bez względu na ich wartość.

Stanowisko to potwierdza interpretacja Dyrektora KIS z 3 grudnia 2025 r., sygn. 0115-KDIT3.4011.779.2025.1.DP. Natomiast w przypadku zaliczania do kosztów uzyskania przychodów opłat wynikających z umów leasingu operacyjnego, w części dotyczącej spłaty wartości samochodu, skoro przepis art. 23 ust. 1 pkt 5b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odnosi się wyłącznie do odpisów amortyzacyjnych, to nie można go zastosować na zasadzie analogii do kosztów wynikających z umowy leasingu operacyjnego. W tej sytuacji będzie miało zastosowanie ograniczenie proporcjonalne, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 47a w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT.

Oznacza to, że od 1 stycznia 2026 r. podatnik jest uprawniony do zaliczania do kosztów uzyskania przychodów opłat leasingowych:

• w części dotyczącej spłaty wartości samochodu w wysokości nieprzekraczającej ich części ustalonej w takiej proporcji, w jakiej kwota 100 000 zł – jeśli emisja CO2 silnika spalinowego samochodu osobowego, określona na podstawie danych zawartych w centralnej ewidencji pojazdów, o której mowa w art. 80a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, jest równa lub wyższa niż 50 g na kilometr – pozostaje do wartości samochodu osobowego, który jest przedmiotem tej umowy (dotyczy samochodów spalinowych);
• w części dotyczącej spłaty wartości samochodu w wysokości nieprzekraczającej ich części ustalonej w takiej proporcji, w jakiej kwota 150 000 zł – jeśli emisja CO2 silnika spalinowego samochodu osobowego wynosi mniej niż 50 g na kilometr – pozostaje do wartości samochodu osobowego, który jest przedmiotem tej umowy (dotyczy samochodów spalinowych);
• w części dotyczącej spłaty wartości samochodu w wysokości nieprzekraczającej ich części ustalonej w takiej proporcji, w jakiej kwota 225 000 zł – w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem elektrycznym oraz w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem napędzanym wodorem – pozostaje do wartości samochodu osobowego, który jest przedmiotem tej umowy (dotyczy samochodów elektrycznych).

Nadal więc obowiązują limity z lat ubiegłych, ale tylko do niektórych typów pojazdów. Bardziej opłacalny jest więc najem długoterminowy własnego pojazdu niż tego, który jest przedmiotem leasingu. Warto więc rozważyć wykupy od leasingodawców i wprowadzenie ich na środki trwałe przedsiębiorcy.

dr Małgorzata Rzeszutek

doradca podatkowy

Polscy obywatele, którzy po przeprowadzce do innego kraju przestali być rezydentami polskimi, mają nieograniczony obowiązek podatkowy w kraju zamieszkania, jednak nadal pozostają im pewne obowiązki podatkowe i rozliczenia w Polsce. Przykładem jest otrzymana darowizna pieniężna lub rzeczowa.

Jak wynika z art. 2 Ustawy o podatku od spadków i darowizn, nabycie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn w momencie, kiedy nabywca jest obywatelem Polski albo posiada miejsce stałego pobytu na terytorium Polski. Przy czym warunki określone w tym przepisie nie muszą zostać spełnione łącznie. Nabywca nie musi jednocześnie posiadać obywatelstwa polskiego i mieć miejsca stałego pobytu na terytorium Polski. Wystarczy, że będzie spełniona jedna z ww. przesłanek.

Przykładowo, jeśli na dzień zawarcia umowy darowizny osoba fizyczna posiadała obywatelstwo polskie, to nabycie przez nią darowizny działki znajdującej się za granicą podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 2 Ustawy o podatku od spadków i darowizn. Notariusz z innego kraju nie jest polskim płatnikiem i tym samym nie może odprowadzić podatku od spadków i darowizn do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w Polsce. Przepisy zawarte w ustawie o podatku od spadków i darowizn dotyczące płatników (notariuszy) nie odnoszą się do zagranicznych płatników.  

A więc fakt pobrania przez notariusza wymaganych opłat według lokalnych przepisów innego kraju nie zwalnia osoby fizycznej z obowiązku złożenia do właściwego urzędu skarbowego w Polsce zeznania o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych na formularzu SD-3, który określony został przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie zeznania podatkowego składanego przez podatników podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2015 r. poz. 2068) i wykazania w nim nabycia w drodze darowizny nieruchomości mieszczącej się za granicą. Taka sama sytuacja dotyczy darowizny środków pieniężnych. Potwierdza to interpretacja Dyrektora KIS z 19 września 2023 r. sygn. 0111-KDIB2-3.4015.142.2023.4.BD.

Jeśli natomiast osoba fizyczna w chwili otrzymania środków pieniężnych od członka rodziny nie była obywatelem polskim ani nie nabyła prawa stałego pobytu, to nabycie przez nią środków pieniężnych nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 2 ustawy. Nie wystąpił w tym przypadku obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn. Nie będzie również konieczne zgłoszenie do urzędu skarbowego na druku SD-Z2 nabycia omawianych środków pieniężnych. Stanowisko to wskazuje m.in. interpretacja Dyrektora KIS z 7 maja 2021 r., sygn. 0111-KDIB2-3.4015.46.2021.1.BB.

Przepisy odnośnie do opodatkowania darowizn nie są objęte umowami o unikaniu podwójnego opodatkowania, które Polska podpisała z wieloma krajami, dlatego ich opodatkowanie może budzić większe wątpliwości w zakresie stawki i kraju rozliczenia podatku. Wymiana informacji podatkowych między organami administracji skarbowej z różnych krajów ułatwia wychwycenie tych transakcji i zwiększa ryzyko kar za brak dopełnienia obowiązków przez polskiego obywatela.

dr Małgorzata Rzeszutek

doradca podatkowy

W 2026 r. składka zdrowotna jest znacznie wyższa niż w ubiegłym roku, co wynika ze wzrostu kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia oraz kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Od 2026 r. podstawą wymiaru składki zdrowotnej jest 100% minimalnego wynagrodzenia w danym roku; w 2025 r. było to 75% minimalnej płacy. Minimalna składka zdrowotna w 2026 r. to 432,54 zł (9% × 4806 zł), podczas gdy w 2025 r. wynosiła 314,96 zł.

Czas na zmianę formy opodatkowania na 2026 rok już minął, ale nowe firmy, które otworzą się w trakcie roku, mają do wyboru trzy formy opodatkowania: skalę podatkową, podatek liniowy lub ryczałt. Nadal optymalną formą opodatkowania wydaje się być ryczałt dla wolnych zawodów i współpracujących z większymi firmami na zasadzie B2B. Składka zdrowotna jest w stałej wysokości, zależnie od progu przychodów (nadal są trzy progi przychodowe do 60 tys zł, do 300 tys zł i powyżej) i w 50% jej wysokości po zapłacie obniża podstawę opodatkowania.

Podatek liniowy jest bardziej opłacalny niż skala podatkowa, jeśli przedsiębiorca przewiduje, że jego dochód przekroczy rocznie 120 000 zł. Płaci wówczas podatek 19% od dochodu niezależnie od jego wysokości, może ujmować w kosztach podatkowych szereg wydatków dotyczących np. wynagrodzeń pracowniczych czy kosztów towarów, czego nie mógłby robić na ryczałcie. Musi jednak pamiętać, że składka zdrowotna tu jest też uzależniona od dochodu i wynosi 4,9% dochodu. Limit odliczenia składki zdrowotnej w 2026 wynosi 14 100 zł.

Skala podatkowa może być dobrym rozwiązaniem dla mikroprzedsiębiorców, których przychody oscylują wokół przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego przez GUS. Wówczas przy standardowych kosztach typu leasing auta, paliwo, wynagrodzenie biura rachunkowego, najem lokalu itp. taki przedsiębiorca zmieści się w pierwszym progu i będzie płacił podatek od dochodu w stawce 12% i składkę zdrowotną wynoszącą 9% dochodu. Do tego dochodzi więcej ulg podatkowych niż przy pozostałych formach opodatkowania.

Przedsiębiorcy w miarę powiększenia swojego dochodu decydują się na bardziej sformalizowane działalności – przekształcając się w spółkę z o.o. czy tworząc spółki komandytowe. Może to być korzystniejsze podatkowo, gdyż unikają wówczas daniny solidarnościowej. W spółce komandytowej nadal muszą płacić składkę zdrowotną, ale już w stałej kwocie, a nie zależnej od dochodu. Przy spółce z o.o. tworzonej z drugim udziałowcem temat składki zdrowotnej znika.

Nie ma jednej optymalnej formy opodatkowania, w której składka zdrowotna byłaby najniższa, ale ryczałt jest jeszcze w 2026 roku najmniej uciążliwy dla drobnych przedsiębiorców. Niezależnie od wybranej formy opodatkowania, każdy przedsiębiorca będzie już od 2026 roku (najmniejsi od 2027 roku) składał pliki JPK PIT, w których każda operacja wprowadzona do ksiąg podatkowych będzie widoczna, w tym sposób kwalifikacji składki zdrowotnej w przypadku ryczałtowca i podatnika liniowego. Znacznie łatwiej będzie organom podatkowym wychwycić nieprawidłowości i potencjalne zawyżenie kosztów podatkowych.

dr Małgorzata Rzeszutek

doradca podatkowy

Fundacje rodzinne działają już od blisko trzech lat i cieszą się nadal dużym zainteresowaniem wśród podatników w ich strukturze majątkowej. Podatnicy chętnie wprowadzają fundacje rodzinne do spółek jako udziałowców – pozwala to na zwolnienie z podatku wypłacanej fundacji dywidendy. Fundacje są również wykorzystywane do udzielania pożyczek. Czy jest to jednak rozwiązanie korzystniejsze niż w przypadku innych podmiotów?

Jedną z korzyści jest brak podatku PCC, który miałby płacić pożyczkobiorca. Udzielanie pożyczek pieniężnych przez fundację rodzinną na rzecz beneficjenta nie podlega opodatkowaniu PCC. Podlegają one opodatkowaniu VAT, przy czym fundacja rodzinna będzie zwolniona w tym zakresie z zapłaty VAT z uwagi na zastosowanie zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy VAT.

W przypadku podatku CIT ukrytym zyskiem dla fundacji rodzinnej są m.in.:

– pożyczki udzielone przez fundację rodzinną beneficjentowi w tej części, która podlegała zwrotowi w danym roku podatkowym i nie została zwrócona do dnia upływu terminu złożenia deklaracji, o której mowa w art. 24s ust. 1, za ten rok podatkowy;

– pożyczki udzielone przez fundację rodzinną beneficjentowi na okres co najmniej 10 lat albo na okres krótszy niż 10 lat, jeżeli ostateczny termin obowiązywania umowy wyniósł co najmniej 10 lat.

Ukryte zyski, o których mowa w art. 24q ust. 1a pkt 5 i 6 ustawy CIT, są zawężone wyłącznie do pożyczek udzielonym beneficjentom.

Oznacza to, że pożyczka udzielona przez fundację rodzinną innym niż beneficjenci fundacji podmiotom na jakikolwiek okres nie będzie stanowiła ukrytych zysków, a tym samym nie powstanie obowiązek podatkowy z tytułu świadczeń w postaci ukrytych zysków, o którym mowa w art. 24q ust. 1a pkt 6 ustawy CIT. Wskazuje na to pismo z 8 października 2024 r. Dyrektora KiS sygn. 0111-KDIB1-2.4010.475.2024.1.AK.

Jednak, jeśli fundacja rodzinna planuje udzielanie pożyczek beneficjentom na ustalony okres obowiązywania, to niewykluczone, że będzie wynosił co najmniej 10 lat – na przykład 12 czy 13 lat. Skoro pożyczka będzie udzielona na okres co najmniej 10 lat, oznacza to, że fundacja rodzinna rozpozna świadczenie w postaci ukrytego zysku zgodnie z art. 24q ust. 1a pkt 6 ustawy o CIT. Wskazują na to organy podatkowe m.in. Dyrektor KiS w interpretacji z 15 listopada 2024 r, sygn. 0111-KDIB1-2.4010.491.2024.1.AK. Powyższego nie zmienia fakt, że beneficjent będący pożyczkobiorcą zdecyduje się na szybszą spłatę pożyczki.

Pożyczki więc mogą być dobrym rozwiązaniem dla fundacji, jak i dla pożyczkobiorców, ale istotny jest okres ich spłaty i typ odbiorcy. Beneficjenci mogą korzystać z tych rozwiązań, ale na okres krótszy niż 10 lat albo, jak niektórzy wskazują, kiedy pożyczka jest udzielona na czas nieokreślony. Odsetki powinny być jednak ustalone na poziomie rynkowym. Beneficjenci otrzymują środki pieniężne od fundacji nie płacąc za nie podatku PCC i nie muszą obawiać się zajęcia rachunku w przypadku opóźnień spłat w okresie trwania umowy. Jest to korzystne rozwiązanie, ale aby uniknąć podatku, pożyczka długoterminowa powinna być zwrócona przed upływem 10 lat.

dr Małgorzata Rzeszutek

doradca podatkowy

Zbliża się 1 kwietnia, a wraz z nim obowiązek wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur dla większości mikroprzedsiębiorców.

Pobierz praktyczny przewodnik przygotowany przez naszych ekspertów i poznaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.

KSeF dla JDG – najważniejsze informacje dla mikroprzedsiębiorców

Większość mniejszych podmiotów gospodarczych wejdzie do KSeF już w kwietniu. To rewolucyjna zmiana, która wykracza daleko poza kwestie czysto technologiczne, bo całkowicie zmienia dotychczasowy obieg dokumentów. Właściciele jednoosobowych działalności gospodarczych i mikroprzedsiębiorcy mają w związku z tym wiele pytań. Wychodzimy naprzeciw tym potrzebom! Z przygotowanego przez naszych ekspertów darmowego materiału dowiesz się między innymi:

• jak w praktyce przebiega logowanie do KSeF oraz nadawanie odpowiednich uprawnień,
• w którym momencie e-faktura zostaje w świetle prawa uznana za skutecznie doręczoną,
• jak legalnie postępować w przypadku awarii platformy oraz kiedy można korzystać z trybów offline,
• w jaki sposób zmieniają się wewnętrzne procesy księgowe i Twoje codzienna współpraca z biurem rachunkowym,
• o czym należy pamiętać gdy samodzielnie prowadzisz swoją księgowość.

Nasz przewodnik to nie tylko sucha interpretacja przepisów, ale przede wszystkim zbiór praktycznych rozwiązań. KSeF wymusi na mikroprzedsiębiorcach gruntowną zmianę dotychczasowych przyzwyczajeń rozliczeniowych, dlatego tak istotne jest, aby zrozumieć te mechanizmy jeszcze przed ich oficjalnym startem. Nie musisz samodzielnie przeszukiwać skomplikowanych opisów ustaw. Darmowy poradnik to sprawdzona pigułka wiedzy, która ułatwi Ci codzienne zarządzanie firmą i pozwoli zachować pełen spokój operacyjny.

Przygotuj się na KSeF z Lex4you

KSeF to jednak tylko jedno z wielu wyzwań podatkowych w 2026 roku. Prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej czy mikroprzedsiębiorstwa staje się coraz bardziej złożone pod kątem prawno-podatkowym. Przedsiębiorcy muszą posiadać szeroki zakres kompetencji, by skutecznie uniknąć kosztownych błędów i sankcji. Lex4You to kancelaria doradztwa prawnopodatkowego działająca w elastycznym modelu subskrypcyjnym. Zapewniamy stałą, profesjonalną opiekę, dzięki której nie musisz martwić się ciągle zmieniającymi się przepisami. Naszą ofertę możesz dowolnie personalizować. Pakiety szyjemy na miarę, bazując na indywidualnej specyfice Twojego biznesu, skali działalności i branży, w której funkcjonujesz. To innowacyjne podejście sprawia, że płacisz wyłącznie za wsparcie, którego realnie potrzebujesz, zyskując bezpieczeństwo każdej decyzji biznesowej.

Już teraz możesz wypełnić prosty formularz i dowiedzieć się więcej na temat naszego wsparcia prawnopodatkowego dla JDG i mikroprzedsiębiorstw. Szczegóły znajdziesz tutaj.

---

KSeF zbliża się wielkimi krokami, a wraz z nim związane aspekty techniczne, takie jak tokeny i certyfikaty. Są to narzędzia autoryzacyjne, jednak nie pełnią tych samych funkcji.

Token jest narzędziem służącym do uwierzytelnienia i autoryzacji w KSeF. Jest on generowany przez podatnika na określony zakres uprawnień po uwierzytelnieniu w systemie (podpisem zaufanym, podpisem kwalifikowanym lub pieczęcią kwalifikowaną). Token zawiera w sobie uprawnienia podatnika, które są deklarowane w momencie jego generowania. Możliwość generowania i wykorzystywania tokenów wygaśnie z końcem 2026 r.

Token może być wygenerowany zarówno dla osoby fizycznej, jak i dla podmiotu niebędącego

osobą fizyczną (np. spółki). Jeżeli dana osoba fizyczna uwierzytelni się w systemie np. podpisem kwalifikowanym i wygeneruje token na swoje dane i uprawnienia, tj. na osobę fizyczną, to po uwierzytelnieniu się tym tokenem będzie widoczna w systemie jako konkretna osoba fizyczna.

Jeżeli natomiast podmiot niebędący osobą fizyczną, np. spółka, uwierzytelni się w systemie pieczęcią kwalifikowaną i wygeneruje token z posiadanymi przez nią uprawnieniami, to działając w systemie, po uwierzytelnieniu się tym tokenem będzie widoczny w systemie jako

spółka, a nie konkretna osoba fizyczna.  Wygenerowanie tokena możliwe jest po uwierzytelnieniu się osoby fizycznej lub podmiotu w kontekście identyfikatora podatkowego NIP lub identyfikatora wewnętrznego. Niedopuszczalne jest posługiwanie się tokenem przez osobę fizyczną, która nie wygenerowała tego tokena.

Natomiast certyfikaty KSeF są rodzajem elektronicznych poświadczeń tożsamości posiadacza, podobnie jak certyfikaty kwalifikowane. Zawierają one dane osobowe wnioskującego lub dane podmiotu. Z tego względu o certyfikat zawierający dane osoby fizycznej może wnioskować wyłącznie ta osoba. I tylko ta osoba może go pobrać, a następnie się nim posługiwać.

Certyfikaty i tokeny nie są od strony funkcjonalnej równoważne. Token zawiera w sobie uprawnienia podatnika, które są deklarowane w momencie jego generowania. Certyfikaty KSeF nie są natomiast nośnikiem uprawnień. Kluczowym założeniem certyfikatów KSeF (typ 1) będzie to, że stanowią one wyłącznie środek uwierzytelnienia w systemie – podobnie jak np. podpis kwalifikowany. Certyfikat KSeF będzie ważny nie dłużej niż 2 lata od:

– daty podanej we wniosku o wydanie certyfikatu KSeF, lub

– od daty wydania certyfikatu KSeF, jeśli we wniosku nie podano daty początkowej okresu ważności certyfikatu.

Co istotne, Ministerstwo Finansów uruchomiło w grudniu możliwość generowania tokenów przez Moduł MCU. Dzięki temu podatnicy mogą już w okresie działania KSeF 1.0 zintegrować programy do fakturowania z KSeF poprzez tokeny z gwarancją działania również od 1 lutego 2026 roku. Certyfikaty są dobrym rozwiązaniem od 1 lutego, ale nie są kompatybilne z wersją KSeF 1.0, więc brakowało rozwiązania łączącego te dwie wersje KSeF. Po wprowadzeniu tokenów w okresie przejściowym sprawa ta została uregulowana.

dr Małgorzata Rzeszutek

doradca podatkowy