Składka zdrowotna w 2026 roku dla przedsiębiorców – która forma opodatkowania jest najkorzystniejsza w zakresie wysokości składki?

W 2026 r. składka zdrowotna jest znacznie wyższa niż w ubiegłym roku, co wynika ze wzrostu kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia oraz kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Od 2026 r. podstawą wymiaru składki zdrowotnej jest 100% minimalnego wynagrodzenia w danym roku; w 2025 r. było to 75% minimalnej płacy. Minimalna składka zdrowotna w 2026 r. to 432,54 zł (9% × 4806 zł), podczas gdy w 2025 r. wynosiła 314,96 zł.

Czas na zmianę formy opodatkowania na 2026 rok już minął, ale nowe firmy, które otworzą się w trakcie roku, mają do wyboru trzy formy opodatkowania: skalę podatkową, podatek liniowy lub ryczałt. Nadal optymalną formą opodatkowania wydaje się być ryczałt dla wolnych zawodów i współpracujących z większymi firmami na zasadzie B2B. Składka zdrowotna jest w stałej wysokości, zależnie od progu przychodów (nadal są trzy progi przychodowe do 60 tys zł, do 300 tys zł i powyżej) i w 50% jej wysokości po zapłacie obniża podstawę opodatkowania.

Podatek liniowy jest bardziej opłacalny niż skala podatkowa, jeśli przedsiębiorca przewiduje, że jego dochód przekroczy rocznie 120 000 zł. Płaci wówczas podatek 19% od dochodu niezależnie od jego wysokości, może ujmować w kosztach podatkowych szereg wydatków dotyczących np. wynagrodzeń pracowniczych czy kosztów towarów, czego nie mógłby robić na ryczałcie. Musi jednak pamiętać, że składka zdrowotna tu jest też uzależniona od dochodu i wynosi 4,9% dochodu. Limit odliczenia składki zdrowotnej w 2026 wynosi 14 100 zł.

Skala podatkowa może być dobrym rozwiązaniem dla mikroprzedsiębiorców, których przychody oscylują wokół przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego przez GUS. Wówczas przy standardowych kosztach typu leasing auta, paliwo, wynagrodzenie biura rachunkowego, najem lokalu itp. taki przedsiębiorca zmieści się w pierwszym progu i będzie płacił podatek od dochodu w stawce 12% i składkę zdrowotną wynoszącą 9% dochodu. Do tego dochodzi więcej ulg podatkowych niż przy pozostałych formach opodatkowania.

Przedsiębiorcy w miarę powiększenia swojego dochodu decydują się na bardziej sformalizowane działalności – przekształcając się w spółkę z o.o. czy tworząc spółki komandytowe. Może to być korzystniejsze podatkowo, gdyż unikają wówczas daniny solidarnościowej. W spółce komandytowej nadal muszą płacić składkę zdrowotną, ale już w stałej kwocie, a nie zależnej od dochodu. Przy spółce z o.o. tworzonej z drugim udziałowcem temat składki zdrowotnej znika.

Nie ma jednej optymalnej formy opodatkowania, w której składka zdrowotna byłaby najniższa, ale ryczałt jest jeszcze w 2026 roku najmniej uciążliwy dla drobnych przedsiębiorców. Niezależnie od wybranej formy opodatkowania, każdy przedsiębiorca będzie już od 2026 roku (najmniejsi od 2027 roku) składał pliki JPK PIT, w których każda operacja wprowadzona do ksiąg podatkowych będzie widoczna, w tym sposób kwalifikacji składki zdrowotnej w przypadku ryczałtowca i podatnika liniowego. Znacznie łatwiej będzie organom podatkowym wychwycić nieprawidłowości i potencjalne zawyżenie kosztów podatkowych.

dr Małgorzata Rzeszutek

doradca podatkowy