Uprawnienia Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) w zakresie możliwości analizy finansów podatników w ostatnich latach nabrały większego znaczenia. Zmiany przepisów wprowadzone w ramach Polskiego Ładu (od 2022 roku), a także kolejne regulacje dotyczące m.in. raportowania płatności czy handlu w sieci (dyrektywa DAC7) rozszerzyły uprawnienia organów podatkowych. Co istotne, temat ten nie dotyczy tylko transakcji krajowych.
To fakt, że urząd skarbowy ma prawną możliwość wglądu w dane z kont bankowych osób fizycznych i firm, jednak nie odbywa się to na zasadzie automatycznego, dowolnego podglądu kont podatników w czasie rzeczywistym. Naczelnik urzędu skarbowego posiada uprawnienie (zgodnie z art. 48 ustawy o KAS) do żądania od banku informacji o kontach osób fizycznych i osób prawnych w związku z wszczętym postępowaniem przygotowawczym lub czynnościami wyjaśniającymi odpowiednio w sprawie o przestępstwa lub wykroczenia oraz przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.
Instytucja finansowa ma wówczas obowiązek przekazać dane m.in. o:
• posiadanych rachunkach bankowych, obrotach i stanach tych rachunków, z podaniem dat oraz kwot poszczególnych wpływów, dat oraz kwot poszczególnych obciążeń rachunków i ich tytułów oraz odpowiednio ich nadawców i odbiorców;
• zawartych umowach kredytowych lub umowach pożyczki, z podaniem okresu, na jaki zostały zawarte, wysokości zobowiązań wynikających z tych kredytów lub pożyczek, celów, na jakie zostały udzielone i sposobu zabezpieczenia ich spłaty, a także umów depozytowych, umów udostępniania skrytek sejfowych oraz ich historii;
• nabytych za pośrednictwem banków akcji Skarbu Państwa lub obligacji emitowanych przez Skarb Państwa, a także obrotu tymi papierami wartościowymi.
Faktem jest również, że urzędnicy nie prowadzą weryfikacji metodą tzw. próby. Urzędy mają narzędzia sztucznej inteligencji, takie jak system ARANEA, które szybko wychwycą nieprawidłowości, Może to być np. postępowanie o nieujawnione źródła dochodu na skutek donosu lub klasycznej analizy złożonych deklaracji typu PIT, PCC itp., z których nie wynika wystarczająca ilość ujawnionych dochodów/wpływów w stosunku do poczynionych przez podatnika wydatków. Dodatkowo działa system STiR, który automatycznie pobiera dane finansowe z rachunków bankowych przedsiębiorstw w formacie XML, do których dostęp ma Szef KAS.
Mitem jest natomiast, że konta zagraniczne (np. Revolut) są całkowicie bezpieczne przed polskimi urzędami skarbowymi. Instytucje takie jak Revolut działają na podstawie europejskich licencji bankowych i podlegają procedurze CRS (Common Reporting Standard). Oznacza to automatyczną wymianę danych finansowych pomiędzy państwami. Jeśli polski urząd skarbowy złoży zapytanie, może uzyskać historię transakcji z zagranicznego rachunku.
W dobie globalizacji i wymiany informacji podatkowej między administracjami podatkowymi krajów z różnych kontynentów nie sposób stać się niewidzialnym w zakresie przepływów finansowych i posiadanego majątku. Jedynym rozwiązaniem jest posiadanie zabezpieczonych dowodów opodatkowania w Polsce lub w innym kraju, gdyż urząd w ramach kontroli może wymagać dokumentów z lat odległych, również z okresu wcześniejszego niż pięć lat.
Bieżące doradztwo pozwala reagować na problemy zanim przerodzą się w spór, zaległość lub kosztowną korektę. Informacje o subskrypcjach LEX4you znajdziesz tutaj: https://lex4you.pl/subskrypcje/
dr Małgorzata Rzeszutek
doradca podatkowy

