Dyrektywa o raportowaniu zrównoważonego rozwoju (CSRD) wprowadziła obowiązek raportowania ESG dla dużych jednostek oraz emitentów giełdowych. Jednak w 2026 r. nastąpiła istotna zmiana wskutek implementacji Dyrektywy Omnibus I (UE 2026/470). W jej wyniku nastąpiło zawężenie kręgu podmiotów zobowiązanych. W odniesieniu do raportu za 2027 r. (publikowanego w 2028 r.) obowiązek ESG będzie dotyczył tylko największych firm spełniających warunki:
– zatrudnienie przekracza 1000 pracowników,
– przychody netto ze sprzedaży przekraczają 450 mln EUR rocznie.
To oznacza, że większość firm z dotychczasowej II i III fali została wyłączona z obowiązku. MSP notowane na rynku regulowanym są całkowicie poza zakresem. Firmy, które sporządziły raport za 2024, ale nie spełniają nowych progów, mogą dobrowolnie zrezygnować z raportowania za 2025–2026. Decyzję podejmuje zarząd w formie uchwały.
Raportowanie ESG staje się więc obowiązkiem tylko dla największych grup kapitałowych. Dla większości firm ESG przestaje być obowiązkiem regulacyjnym – pozostaje elementem strategii, relacji inwestorskich i wymogów kontraktowych. Obowiązek ESG nie obejmuje jednostek sektora finansów publicznych (poza emitentami spełniającymi progi).
Proces przygotowywania raportu ESG należy podzielić na etapy:
1. Określenie obowiązku raportowania – trzeba sprawdzić, czy jednostka spełnia progi >1000 pracowników i >450 mln EUR przychodów oraz czy nie korzysta ze zwolnień Omnibus I.
2. Przeprowadzenie analizy istotności – identyfikacja tematów ESG istotnych dla działalności jednostki oraz dla jej interesariuszy zgodnie z ESRS 1 i ESRS 2.
3. Zebranie danych ESG – zgromadzenie danych środowiskowych, społecznych i zarządczych uwzględniając ograniczenia dotyczące łańcucha wartości wprowadzone przez Omnibus I.
4. Sporządzenie raportu ESG: przygotowanie raportu zgodnego z ESRS z zastosowaniem uproszczonych ujawnień oraz możliwość pominięcia informacji niejawnych.
5. Poddanie raportu atestacji – zapewnienie atestacji na poziomie limited assurance zgodnie z aktualnymi wymogami oraz unijnym standardem audytu ESG.
6. Publikacja raportu wraz ze sprawozdaniem finansowym zgodnie z harmonogramem raportowania po zmianach Omnibus I.
Wiele firm będzie więc musiało ponownie przeprowadzić analizę, czy podlegają nowym obowiązkom raportowania. Kluczowe będzie sprawdzenie danych finansowych i liczby pracowników, a także ustalenie, czy istnieją powiązania w grupie kapitałowej oraz kto jest jednostką dominującą w danym roku. Istotne będzie przygotowanie planu kont pod księgowania rozrachunków z kontrahentami uczestniczącymi w łańcuchu dostaw jak również kosztów rodzajowych dotyczących zużycia materiałów i energii i dynamiki ich zmian w obrębie następujących po sobie lat obrotowych.
Jeżeli w Twojej firmie regularnie pojawiają się pytania dotyczące podatków, umów, dokumentów lub obowiązków formalnych, uporządkuj model korzystania z pomocy ekspertów. Szczegóły dostępnych pakietów LEX4you sprawdzisz tutaj: https://lex4you.pl/#pakiety
dr Małgorzata Rzeszutek
doradca podatkowy

