Podstawowy (domyślny) sposób ustalania zaliczek na podatek dochodowy został przewidziany w art. 25 ust. 1 ustawy o CIT. Polega on na ustalaniu zaliczek rzeczywistych tj. obliczanych na podstawie dochodu do opodatkowania faktycznie uzyskanego od początku danego roku podatkowego. Tego sposobu odprowadzania zaliczek się nie wybiera, co oznacza, że jeśli podatnik nie wybierze innej formy wpłaty zaliczek, ma do niego zastosowanie właśnie ta metoda. Alternatywą dla zaliczek rzeczywistych, opłacanych kwartalnie lub miesięcznie, są zaliczki w formie uproszczonej wpłacane w tej samej kwocie co miesiąc. Podatnicy wybierający zaliczki uproszczone muszą pamiętać o zaznaczeniu w CIT-8 rocznym, informując w ten sposób o stosowaniu tej preferencji, w formularzu nr 34 jest to pozycja 29.
Dzięki zaliczkom uproszczonym dział finansowy przedsiębiorstwa odciążony jest od konieczności wyliczenia co miesiąc rzeczywistego dochodu, ale stosowanie zaliczek uproszczonych wymaga czujności. Przykładowo, wybór uproszczonej formy wpłacania zaliczek w 2026 roku powinien zostać potwierdzony dokonanymi wpłatami, a jeśli podatnik zaliczkę za styczeń nie wpłacił w ustawowym terminie do 20 lutego, to nie można uznać, że dokonał wyboru rozwiązania wskazanego w art. 25 ust. 6 ustawy o CIT. Nie zmieni tego fakt, że zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych zostaną wpłacone wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
Celem obliczania uproszczonych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w 2026 r. jako „podatek należny wykazany w zeznaniu”, o którym mowa w art. 25 ust. 6 ustawy o CIT jednostka powinna przyjąć jako podstawę podatek należny po odliczeniach z 2024 roku. Oznacza to, że stosowanie uproszczonych form wpłaty zaliczek nie jest możliwe w stosunku do podatników, którzy po raz pierwszy podjęli działalność w roku poprzedzającym rok podatkowy lub w roku podatkowym.
Przed podjęciem decyzji o wyborze zaliczki uproszczonej warto zaprognozować dochody. Może się okazać, że podatnik płaci co miesiąc uproszczone zaliczki a wynik w roku podatkowym wskazuje na stratę i niepotrzebnie nadpłaca podatek. Zaliczki uproszczone są dobrym rozwiązaniem dla firm o stabilnej sytuacji finansowej, z corocznie wykazywanym dochodem, które nie planują obniżyć go o stratę podatkową z lat ubiegłych czy ulgi podatkowe.
Przepisy nie wprowadzają żadnych dodatkowych warunków uprawniających do stosowania w CIT zaliczek w formie uproszczonej. W szczególności, skorzystanie z tej formy wpłacenia zaliczek nie zostało uzależnione od struktury przychodów (dochodów) osiąganych przez podatnika, nie ma znaczenia, jaką stawkę CIT podatnik stosuje w celu kalkulacji podatku należnego i/lub z jakich ulg lub preferencji podatkowych podatnik korzysta. Stanowisko to potwierdza m.in. Dyrektor KIS w interpretacji z 5 kwietnia 2024 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4010.99.2024.1.MBD.
Jeśli w latach ubiegłych podatnik stosował niższą stawkę podatku – 9% ze względu na status małego podatnika, a w kolejnych latach przekroczył próg, to zaliczki uproszczone może mieć niższe ze względu na przyjęcie jako podstawy podatku należnego płaconego dwa lata wstecz według stawki obniżonej. Później jednak w zeznaniu rocznym musi się liczyć ze sporą dopłatą podatku.
Im dłużej podatnik prowadzi działalność tym częściej wybiera zaliczki uproszczone, dzięki czemu zaoszczędza czas i zmniejsza ryzyko dopłat odsetek – urząd skarbowy nie naliczy mu odsetek od zaniżonej zaliczki jak przy płatności klasycznej, rzeczywistej zaliczki. Podatnik płaci stałą kwotę niezależnie od wysokości dochodu. Pozytywy jak widać dominują, tym bardziej że wybór zaliczek nie rodzi ryzyka dla podatników.
dr Małgorzata Rzeszutek
doradca podatkowy

