Opodatkowanie fundacji rodzinnych

Od 1 stycznia 2026 r. w życie mają wejść nowe przepisy dotyczące opodatkowania fundacji rodzinnych. Celem projektu jest ograniczenie wykorzystywania tych instytucji w optymalizacjach podatkowych, ale skutkiem może być istotne zwiększenie obciążeń fiskalnych i obowiązków ewidencyjnych. Sprawdź, jak zmiany wpłyną na sprzedaż aktywów, najem nieruchomości, inwestycje zagraniczne, udzielone pożyczki, a także czy założenie Fundacji rodzinnej w 2026 roku ma nadal sens. Nowe przepisy mają objąć majątek wniesiony po 31 grudnia 2025 r.

36-MIESIĘCZNY OKRES KARENCJI (LOCK-UP)

Największa zmiana dotyczy sprzedaży aktywów.

Jeśli fundacja rodzinna sprzeda składniki majątku, które zostały do niej wniesione, przekazane nieodpłatnie lub nabyte od podmiotu powiązanego przed upływem 36 miesięcy od ich nabycia, będzie zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego (CIT).
Okres ten liczony jest od końca roku, w którym dokonano nabycia, co w praktyce oznacza, że obowiązek podatkowy może powstać nawet po prawie czterech latach.

W przypadku takiej sprzedaży fundacja rodzinna zapłaci 19% podatku CIT. Jednocześnie będzie mogła odliczyć ten podatek w przyszłości – od 15% CIT, który pobierze przy wypłacie środków swoim beneficjentom.

Zmiana ma zapobiec krótkoterminowym transferom aktywów do fundacji tylko w celu ich korzystnej sprzedaży.

NAJEM KRÓTKOTERMINOWY TRACI ZWOLNIENIE

Dotychczas fundacje rodzinne mogły korzystać ze zwolnienia CIT zarówno przy najmie długoterminowym, jak i krótkoterminowym. Po nowelizacji:

• zwolnienie obejmie tylko najem mieszkaniowy długoterminowy,
• najem krótkoterminowy oraz usługi zakwaterowania (PKWiU 55) będą podlegać opodatkowaniu,
• w przypadku pojawienia się jakichkolwiek wątpliwości to fundacja będzie musiała udowodnić, że najem spełnia warunki zwolnienia.

PRZYCHODY Z UDZIAŁU W SPÓŁKACH I FUNDUSZACH INWESTYCYJNYCH

Zgodnie z nowelizacją opodatkowaniu mają podlegać również przychody z udziału w spółkach niebędących osobami prawnymi oraz w tzw. transparentnych podatkowo funduszach inwestycyjnych.

Nowe przepisy mają więc uszczelnić system podatkowy. Jednocześnie dochody z transparentnych podatkowo spółek nadal będą zwolnione z opodatkowania, o ile takie podmioty nie prowadzą działalności gospodarczej, a jedynie inwestują i zarządzają majątkiem w sposób pasywny.

Warto jednak podkreślić, że Fundacja rodzinna będzie mogła odliczyć zapłacony podatek od podatku CIT pobranego przy wypłacie świadczeń na rzecz beneficjentów.

REŻIM CFC I PODATEK OD NIEZREALIZOWANYCH ZYSKÓW

Od 2026 r. fundacje rodzinne znajdą się w zasięgu dwóch ważnych reżimów fiskalnych:

• CFC (Controlled Foreign Company) – jeśli fundacja kontroluje podmiot zagraniczny, jego zysk może być doliczony do opodatkowania w Polsce;
• Exit tax – obowiązek zapłaty podatku przy przeniesieniu aktywów lub rezydencji podatkowej za granicę.

„UKRYTE ZYSKI” – ROZSZERZONY KATALOG

Nowelizacja rozbudowuje katalog świadczeń traktowanych jako wypłata na rzecz beneficjenta. Za ukryty zysk uznane będą m.in.:

• pożyczki, które zostały umorzone,
• przedawnione,
• lub należności odpisane jako nieściągalne.

Nowe przepisy obejmują pożyczki udzielane przez fundację rodzinną jej beneficjentom, fundatorowi lub osobom fizycznym powiązanym z tymi osobami albo samą fundacją. Takie pożyczki będą uznawane za ukryty zysk, co oznacza, że podlegają opodatkowaniu.

NASZA PODPOWIEDŹ

Zbliżające się zmiany w opodatkowaniu fundacji rodzinnych wymagają świadomego podejścia do planowania podatkowego. Aby zminimalizować ryzyko finansowe i uniknąć niekorzystnych konsekwencji, rekomendujemy:

1. Wczesne dostosowanie struktury majątku – przeanalizuj, które składniki aktywów mogą zostać objęte 36-miesięcznym okresem karencji,
2. Weryfikację portfela nieruchomości – ogranicz lub przekształć działalność w zakresie najmu krótkoterminowego na rzecz stabilnego najmu mieszkaniowego długoterminowego, który pozostanie zwolniony z CIT.
3. Przegląd struktur inwestycyjnych – rozważ alternatywne formy inwestowania lub restrukturyzację.
4. Aktualizację polityki pożyczkowej – zadbaj o terminowe rozliczanie pożyczek udzielonych fundatorowi, beneficjentom czy podmiotom powiązanym, aby nie zostały uznane za ukryte zyski.
5. Analizę międzynarodowych powiązań – oceń wpływ nowych regulacji CFC i exit tax na zagraniczne spółki lub aktywa kontrolowane przez fundację.

Odpowiednie przygotowanie się do zmian jeszcze w 2025 roku pozwoli zachować bezpieczeństwo podatkowe, uniknąć niepotrzebnych obciążeń i utrzymać stabilność finansową fundacji rodzinnej w nowym otoczeniu prawnym.