Uproszczenia w polityce rachunkowości a Dziennik w JPK_KR_PD

Jednostka może stosować uproszczenia przewidziane w ustawie o rachunkowości oraz Krajowym Standardzie Rachunkowości nr 16, o ile nie wpływają one na rzetelność i jasność przedstawienia sytuacji majątkowej i finansowej. KSR 16 wyraźnie wskazuje, że uproszczenia dla jednostek mikro i małych dotyczą ujmowania i wyceny, ale nie zmieniają podstawowych obowiązków dokumentacyjnych wynikających z ustawy o rachunkowości, w tym prowadzenia ksiąg.

Plik JPK_KR_PD zawsze musi odzwierciedlać rzeczywiste księgi, niezależnie od tego, czy jednostka stosuje uproszczenia dopuszczone ustawą o rachunkowości i KSR nr 16. Dziennik prowadzony jest zgodnie z art. 14 ustawy o rachunkowości i obejmuje wszystkie zapisy księgowe w porządku chronologicznym, niezależnie od stosowanych uproszczeń. Każdy zapis w Dzienniku powinien zawierać datę operacji gospodarczej, datę księgowania, numer dowodu księgowego, opis operacji, konta syntetyczne Wn/Ma, kwoty operacji.

Przykłady możliwych uproszczeń to m.in.:

1. brak ewidencji magazynowej materiałów i towarów – materiały i towary ujmowane są bezpośrednio w koszty w momencie zakupu. Nie występują dokumenty RW, nie ma rozliczenia magazynu, nie ma używanych kont zespołu numer 3.

2. jednorazowe odpisy niskocennych składników majątku – składniki poniżej limitu (np. 10 000 zł) nie są ujmowane jako środki trwałe. Nie powstaje karta środka trwałego, nie ma amortyzacji, księgowanie dokonywane jest od razu w koszty rodzajowe jako tzw. wyposażenie,

3. jednostka stosuje uproszczone zasady ustalania podatku dochodowego (np. brak odroczonego podatku) – brak zapisów dotyczących podatku odroczonego (np. 860/220). Dziennik zawiera tylko bieżący CIT,

4. jednostka może ujmować leasing operacyjny jako usługę – ewidencja jako koszt pośredni bez kwalifikowania jako leasing finansowy na ewidencję środków trwałych,

5. jednostka nie tworzy rezerw, jeśli ich wpływ na sprawozdanie jest nieistotny – brak zapisów na kontach 64 i 83, a koszty ujmowane są w momencie poniesienia.

W węźle Dziennik w JPK_KR_PD będą widoczne uproszczone zapisy jednostki, a więc organ podatkowy w ramach czynności sprawdzających będzie mógł zażądać przedłożenia aktualnej polityki rachunkowości, aby sprawdzić czy jednostka formalnie ma podstawy do stosowania przyjętych uproszczeń. Warto więc przed wysyłką plików za 2026 rok sprawdzić, czy zapisy w polityce rachunkowości są spójne z dokonywanymi zapisami w księgach rachunkowych. Szczególnie ważna jest kolumna opis w zakładce Dziennik, która powinna identyfikować operację i zasadność jej ujęcia na wybranym koncie bilansowym, wynikowym czy pozabilansowym.

Każda sytuacja wymaga analizy konkretnych dokumentów, okoliczności i ryzyk. W przypadku potrzeby indywidualnego wsparcia zachęcamy do kontaktu z zespołem LEX4you: https://lex4you.pl/kontakt/

dr Małgorzata Rzeszutek
doradca podatkowy